Da li je Srbija anektirala Crnu Goru 1918?

(fotografija je kreacija Veštačke inteligencije na ovu temu) PIŠE: Donko Rakočević Poslanici Nove srpske demokratije, na čelu sa Andrijom Mandićem, glasali su za Zakon o statusu potomaka Dinastije Petrović- Njegoš, u kojem stoji formulacija da je Srbija izvršila „nasilnu aneksiju“ Crne Gore 1918. godine. Da prvo vidimo šta znači pojam – aneksija? Aneksija je jednostrani pravni čin kojim jedna država pripaja (prisajedinjuje) cijelu ili dio teritorije koja pripada drugoj državi. Ovaj pojam se najčešće vezuje za nasilno zauzimanje pod vojnom prisilom, premda se tehnički može sprovesti i bez formalnog ratnog sukoba. Tako da je sama sintagma „nasilna aneksija“ – pleonazam, jer u pojmu „aneksija“ sadržan je element prinude ili proitivpravnosti. Ali, očigledno je zakonodavac htio da naglasi upotrebu sile, odnosno da apostrofira brutalnost načina na koji je navodna aneksija izvršena. Dakle, prema odluci SkupštineCrne Gore (za koju nije glasala DNP, a SNP je bila uzdržana), poslanici Velike narodne Skupštine u Podgorici 1918.godine,  nisu glasali po svojoj svijesti i savjesti, nego pod pritiskom vojne sile Srbije! Tako nešto do sada su smatrali samo ekstremni antisrpski elementi u Crnoj Gori, poput istoričara Novaka Adžića i Šerba Rastodera, ali evo danas takvo mišljenje ozakonila je vićina poslanika, među kojima su se našli i predstavnici Nove srpske demokratije, i narabno Pokreta Evropa sad. Nauka je davno izrekla svoje mišljenje o demokratičnosti i pravnoj osnovanosti Podgoričke skupštine 1918. godine. Vidimo to kroz klasike naših najvećih istoričara: akademika Dimitrija Dima Vujovića („Ujedinjenje Crne Gore i Srbije“), dr Jovana Ćetkovića („Ujedinitelji Crne Gore i Srbije“), dr Novice Rakočevića („Politički odnosi Crne Gore i Srbije“), dr Jovana R. Bojovića („Podgorička skupština“), dr Milorada Ekmečića („Stvaranje Jugoslavije“)… U najkraćem, evo šta je zajednički sadržalac njihovih djela: Podgorička skupština je jedan od na stotine sličnih događaja evropske istorije s kraja Prvog svjetskog rata. Ne može se dovoditi u pitanje demokratičnost i pravna osnovanost sazivanja Podgoričke skupštine, jer bi se slični prigovori mogli uputiti svim tijelima koja su 1918. i naredne godine obarale stare monarhije i stvarala nove države sa parlamentarnom demokratijom, osnovane na opšteprihvaćenom principu samoopredeljenja naroda.  Tako bi se mogla omalovažavati i pravna procedura stvaranja Vajmarske republike u Njemačkoj, čehoslovačke republike, nezavisne i laičke Turske republike i cijelog lanca država koje su na ovom principu stvorene tada. Nijesam pobornik komparativne  metode u analizi istorijskih pojava i događaja, ali je neodrživ stav crnogorskih naučnika, pravnika i političara koji a priori osporavaju legalitet i legitimitet Podgoričke skupštine i njene odluke proglašavaju pravno ništavim, a istovremeno uporno tvrde da su AVNOJ i njegove odluke – legalni i legitimni. To isto tvrde za ZAVNO Crne Gore i Boke, odnosno CASNO Crne Gore i Boku, čijim su odlukama takođe detronizovani jedan ustavno priznati monarh, kraljevska vlada, skupština i drugi legalni i legitimni organi Kraljevine Jugoslavije. Nedosledno je u jednom slučaju jednoj istorijskoj pojavi nepriznavati princip revolucije, a drugom, gotovo identičnom, prihvatiti princip revolucije, kojim se sve svodi, u samoj stvari, na prihvatanje teorije uspjeha osvajanja vlasti. Zar odluke AVNOJ-a i ZAVNO Crne Gore i Boke nisu donesene protivno važećem Ustavu kraljevine Jugoslavije, tj. zar ova političke tijela nijesu imala legalitet i legitimitet da donose odluke koje su donela? I to je sve rađeno nelegalnim putem, sprovođeno nasiljem. Ako se princip revolucije u ovom slučaju prihvati, a rad Podgoričke skupštine tretira kao nelegalan i nelegitiman čin, onda to nije ništa drugo do pristrasnost koja ne korespondira  sa naukom. Inače, izjašnjavanje za ujedinjavanje 1918. svuda je vršeno preko pokreta narodnih vijeća, narodnog pokreta koji je svom silinom narastao i razgranao se u oktobru kada je bilo očigledno da će saveznici i Srbija izaći kao pobjednica iz Velikog  rata. Riječju, država Srba, Hrvata i Slovenaca stvarana je demokratskim odlukama u okviru „pokreta vijeća“ ili izglasavanjem u narodnim skupštinama, kao što je to bio slučaj u Velikoj Narodnoj skupštini u Podgorici 26. novembra 1918, kojoj je prethodilo niz lokalnih zborova (skupština)  u Cetinju, Nikšiću, Podgorici, Beranama, Andrijevici, Kolašinu, Peći, Đakovici i drugim mjestima, iz čijih se zahtjeva nedvosmisleno vidi izražavanje rasraspoloženja za ujedinjenje. Tako se, na primjer, na masovnom narodnom zboru na Cetinju, 3. novembra 1918, klicalo srpstvu i ujedinjenju, a to se u crnogorskoj prestonici ponovilo i na manifestacijama 5. i 7. novembra iste godine. Poslednjih decenija se u Crnoj Gori sve okrenulo naopačke, pa se na Obilića poljani pljuje po srpstvu a Srbija smatra za najvećeg neprijatelja Crne Gore. Niko do danas nije, međutim, mogao vjerovati da će najjača prosrpska partija, na čelu sa vojvodom Andrijom Mandićem, Srbiju proglasiti okupatorom Crne Gore!         The post Da li je Srbija anektirala Crnu Goru 1918? appeared first on Sedmica.